In een wilde kudde letten de leiders van de kudde op de omgeving en de rest van de paarden let op de leiders. Als er gevaar dreigt houden de leiders dit gevaar in de gaten en de rest van de kudde houdt in de gaten hoe de leiders op dit gevaar reageren. ALs de leiders het op een lopen zetten gaat de kudde er achteraan. Gaan ze door met waar ze mee bezig waren dan was het loos alarm.

Als mens draaien we dit nog wel eens om: als het paard schrikt kijken we naar het paard en het paard kijkt naar de omgeving. Dat kan verstoringen geven in de hiërarchie tussen ruiter en paard.

Daardoor kunnen de volgende taferelen ontstaan:

• het paard let niet op de ruiter maar op de omgeving en is daardoor kijkerig, wat de ruiter niet prettig vindt
• het paard trekt de ruiter mee en bepaald de richting van ''de kudde''
• het paard gaat op de tenen staan van de ruiter (een ranglagere zal nooit tegen een ranghore ''opbotsen''!)
• het paard concentreert zich niet voldoende

Veulens

Veulens leren door naar hun moeder te kijken wat werkelijk levensbedreigend is en wat niet. Als een veulen schrikt kijkt hij naar zijn moeder om te zien hoe die reageert. Blijft ze doorgrazen dan was het loos alarm en gaat vluchten dan heeft het veulen geleerd dat de bepaalde situatie gevaarlijk is.

De mens als leider?

Als ons paard schrikt hebben we vaak de neiging om naar hem te kijken en het paard aan te raken, te belonen en te troosten. Er gebeuren dan een aantal dingen:

• In weze draaien we dan de rollen om: het paard let op de omgeving en de ruiter let op het paard. Dat maakt dat het paard onbedoeld en onbewust in een leiderspositie wordt gebracht door de ruiter met alle gevolgen van dien.
• We belonen het gedrag dat het paard op dat moment vertoond: nerveusiteit. Dus in weze moedigen we het gedrag wat we juist niet willen aan.

De leider die schrikt

Natuurlijk mag je als leider wel eens schrikken, ook een leidende merrie doet dat: ze staat dan stil, verstart, heft het hoofd, kijkt naar het gevaar, houdt de adem in. Soms is een vluchtreactie het gevolg, soms schat de merrie in dat het loos alarm is. De merrie ademt uit, ontspant en loopt weer door.

Het bovenstaande is heel normaal leidersgedrag, maar al die tijd heeft de merrie zich niet 1x omgedraaid naar de kudde om te zien of ze het nog wel redden en de merrie gaat de paarden ook niet aanraken en troosten. De leidmerrie gaat haar eigen gang en de rest kijkt naar het gevaar en hoe de merrie erop reageert. 

Dus als je paard schrikt, reageer dan als een leider:

• kijk niet naar het paard maar naar ''het gevaar'' of naar de omgeving
• schat de situatie in
• blijf rustig, adem uit, blijft ontspannen in lijf en ledematen
• wacht niet af maar toon initiatief, bepaal de richting en het tempo van je paard
• ga eventueel tussen het gevaar en het paard in staan, zoals een kuddeleider dat doet